Başkalarının negatif bir ayna olduğu yer

“Bütün bu yolculuklar geçmişini yeniden yaşamak için mi?” diye sordu bu noktada Kubilay Han. Şöyle de sorabilirdi aslında: “Bütün bu yolculuklar geleceğini yeniden bulmak için mi?”

Şöyle cevap verdi Marco Polo: “Başka yer, negatif bir aynadır. Yolcu, sahip olduğu tenhayı tanır, sahip olmadığı ve olmayacağı kalabalığı keşfederek.”
(Italo Calvino, Görünmez Kentler; Çeviri: Işıl Saatçıoğlu, YKY 16. basım 2014, s: 76)

“Elsewhere is a negative mirror. The traveler recognizes the little that is his, discovering the much he has not had and will never have.”
“– Viaggi per rivivere il tuo passato? – era a questo punto la domanda del Kan, che poteva anche essere formulata cosí: – Viaggi per ritrovare il tuo futuro?
E la risposta di Marco: – L’altrove è uno specchio in negativo. Il viaggiatore riconosce il poco che è suo, scoprendo il molto che non ha avuto e non avrà.”

Ben negatif bir aynada arıyorum kendimi, niçin? Nerede olduğunu bilmediğim bir negatif aynada kendimi sınamaya ihtiyacım var benim. Diğerlerine önerecek gücüm yok, ama ben, aramak için yola çıkmalıyım; sefere, sefere! En kısa sürede. Nerede olduğumu biliyorum. Buradayım. Burası kesinlikle pozitif bir ayna, sürekli toparlanılıp, ama gidilemeyen bir yer burası, biliyorum. Burası, herkesin kendini bulduğu, bildiği, her şeye razı olduğu, boyun eğdiği, uzlaştığı, her şeyi kabul ettiği bir yer. Ben negatif bir aynanın peşindeyim. Başka yere gitmeliyim. Başka yerlerdeki negatif aynaya bakıp, kendimi bulduğum yeri değiştirmeliyim. Sefer halinde olduğum dünya hayatını ben, kendi payıma, beni ahiret mutluluğuna götürmesi gereken, hep değiştirilmesi gereken bir mekân olarak, negatif bir aynaya bakarak gördüm. İlk seferden beri sakini olduğum dünya negatif bir aynadır. Başka, hatta bambaşka bir yerdir. Her yolculukta, her menzilde kendimi değiştirmek biricik eğlencem. Son seferime de negatif bir aynaya asla sahip olmadan çıkmalıyım.
Okuduğum(uz) tüm kitaplar negatif bir aynadır. Kur’ân dışındaki tüm kitaplar başka yerdir.
“Mü’min mü’minin aynasıdır” diyen Son Büyük Peygamber, negatif aynanın Müslim ve gayrimüslimler olduğunu da işaret etmekteydi. Bu hadisten yola çıkan Mü’min, dışındaki herkesi başkası, yabancı olarak görebilir açıkça. Bunu tespit içinse benim bir mü’min olarak kendimi ispat etmem zorunlu. O halde hemen negatif bir yere gitmeliyim. Değil mi ki zaten burada herkes aşina olduğu aynada kendini mü’min sanıyor.
Lichtenberg’in bir sözünü zikreder İsmet Özel, Kırk Hadis kitabında: “Kitaplar aynalar gibidir, aynaya bir maymun bakınca oradan bir havarinin görünmesi imkânsızdır.”